Republiek van Suid-Afrika

IN DIE HOOGGEREGSHOF VAN SUID-AFRIKA 
(WES KAAP HOE HOF, KAAPSTAD)

SAAKNR: A58/11

En

UITSPRAAK GELEWER OP 7 JUNIE 2011

[2] Die besonderhede van die twee aanklagte waaraan hy skuldig bevind is, is soos volg;

Wat die eerste aanklag van Poging tot Moord aanbetref, word dit beweer dat hy op 15 April 2001 en te Hanover Park in die streekafdeling van die Wes-Kaap wederegtelik en opsetlik gepoog het om vir Willem Coetzee te dood. deur drie (3) keer op horn te skiet met 'n vuurwapen, met die opset om hom te vermoor.

[3] Wat die tweede aanklag waaraan hy skuldig bevind is aanbetref, was die bewering dat hy op dieselfde dag en datum soos beweer in die eerste aanklag Artikel 3 van die Wet op die Beheer van Vuurwapen 60 van 2000 oortree het. deurdat hy onwettiglik in besit was van 'n vuurwapen te wete 'n .45 Smith & Wesson pistool sonder dat hy die houer van 'n lisensie, permit of magtiging uitgereik in terme van die gemelde Wet om dit te besit.

[4] Nadat die appellant op 31 Maart 2009 skuldig bevind is op hierdie twee aanklagte, is hy op dieselfde dag gevonnis. Op die 1ste aanklag is hy totsewe (7) jaar gevangennisstraf gevonnis en op die tweede aanklag is hy tot 'n verdere drie (3) jaar gevangennisstraf gevonnis. Effektief tot tien (10) jaar gevangennisstraf.

Verder voer die appellant aan dat daar nie onafhanklike ballistiese getuienis aangebied was om aan te dui of;
(a) die vuurwapen waarop beslag gele is, wel die vuurwapen is wat gebruik was in die aanval nie;
(b) die vuurwapen in 'n werkende toestand was en verder voer die appellant aan dat die n tweede ballistiese verslag wat opgehandig was verwys na 'n ander vuurwapen.

Die tersaaklike getuienis wat die Staat aangebied het ten einde die eerste twee aanklagte te bewys was van die volgende getuienis Willem Coetzee, Zikela Klaas. Donald Cloete en Andries van Zyl. Die appellant het in sy verdediging getuig en geen getuies geroep nie.

Vervolgens dan 'n beknopte opsomming van die getuienis.

[10] In kruisondervraging se die getuie hy kon nie gesien het waar die koeels neerslaan op die grond nadat die skote op hulle gevuur was nie. Hy se verder dat die appellant net in hulle rigting geskiet het en nie op die ander persone nie. Geen ander persone behalwe die appellant het die betrokke dag daar geskiet nie. Hy dra ook nie kennis daarvan dat twee persone op mekaar geskeit het nie. As sy kollega Roberts dit gesien het, was dit omdat Roberts aan die agterkant van die begrafnis stoet was en hy aan die voorkant. Hy sou nie daarvan bewus gewees het nie. Dit kan ook wees dat voordat die appellant op hulle geskiet het hy op 'n ander bende lid en ook op Robert kon geskiet het. Daarvan sou hulle nie bewus van gewees het nie.

[12] Dit is ook aan horn uitgewys dat hy in sy verklaring vermeld het dat nadat die appellant die vuurwapen neergesit het. het hy n waarskuwingskoot afgevuur.

Verder is dit ook aan horn uitgewys dat in sy eerste verklaring, hy slegs melding maak van een skoot wat afgevuur is, terwyl hy in die hof en sy latere verklaring meld dat daar drie skote deur die appellant in sy rigting afgevuur is.

Laastens is dit ook uitgewys aan die getuie dat hy in sy tweede verklaring vermeld het dat hy drie tot vier waarskuwingsskote op die appellant gevuur het.

[13] Op 'n steiling dat dit vreemd is dat hy in die rigting van die appellant beweeg het. terwyl daar op horn geskiet word, se die getuie hy is gewoond daaraan en hy het 'n koeelvaste baadjie aangehad. Die rede waarom hy nie kan onthou of hy sy vuurwapen gebruik het nie was as gevolg van die feit dat die saak gesloer het en hy kan derhalwe nie onthou het of hy 'n skoot afgevuur het nie.

[14] Hy se ook dat die tweede verklaring deur die ondersoekbeampte op skrif gestel is en dat die beampte hom kon verkeerd verstaan het deur neer te skryf dat die appellant 3 tot 4 skote op hom gevuur het in plaas daarvan dat hy 3 tot 4 skote op die appellant gevuur het. Hy se ook dat die verklaring wat hy aanvanklik afgele het was laat in die middag en nie in soveel detail nie. Hy is later deur die ondersoekbeampte genader en 'n ander volledige verklaring is afgele.

[15] Zikela Klaas het verder getuig dat hy saam met Coetzee was. Hy bevestig die getuienis oor skietery op hulle en se daar is min of meer 3 skote op hulle geskiet is. In kruisondervraging se hy die volgende:

Hy dra nie kennis watter tipe pistool dit is nie. Hy weet nie of Roberts of Williams die persone was wat die appellant aangekeer het nie. Hy het ook nie gevat aan die vuurwapen nie en het eerder gewag vir die persoon in beheer om die vuurwapen op te tel. Maar later se hy, hy het dit opgetel en aan Coetzee oorhandig. Hy stem ook nie saam met Coetzee se getuienis dat hy die vuurwapen ingehandig het by die polisiestasie nie en verskil ook met Coetzee as Coetzee se hy het nie aan die vuurwapen geraak nie.

[16] Hy ontken verder Coetzee se getuienis dat hy die een is wat aan Cloete die vuurwapen oorhandig het en s§ ook later toe Cloete daar opgedaag het, het die vuurwapen nog daar gele en Cloete het dit opgetel. Later toe dit aan hom uitgewys was dat hy gese het Coetzee het die vuurwapen aan Cloete gegee, se hy, hy het 'n fout gemaak. Die korrekte weergawe was dat hy die vuurwapen aan Coetzee oorhandig het. Toe dit aan hom gestel was dat Cloete die vuurwapen 'n meter van horn van die appellant af opgetel het. se hy dat hy nie daarmee kan verskil nie.

[18] Andries Van Zyl het verder getuig dat hy 'n poltsiebeampte is gestationeer by die plaaslike kriminele rekord sentrum te Mitchells Plain op 15 April 2001.

[19] Ronald Cloete. 'n polisiekaptein wat verbonde was aan die Nasionale Intervensie Eenheid van die polisie was die laaste getuie wat vir die staat getuig het oor hierdie betrokke voorval. Hulle was die betrokke dag daar ontplooi om die situasie tussen die strydende bendes te monitor tydens die begrafnis.

[21] Op daardie stadium het hy nie gesien dat enige iemand skote afvuur nie. Daar was egter skote afgevuur tydens die begrafnis, maar hy het nie gesien wie dit afgevuur het nie. In kruisondervraging se hy, hy het nie gesien hoe enige iemand op die Metropolisiemanne skiet nie. Hy weet ook nie vanuit waiter rigtings die onderskeie polisiebeamptes die appellant genader het nie. Hy ontken ook dat Klaas die vuurwapen opgetel het en vir 'n polistebeampte gegee het. Daar was net een vuurwapen die dag opgetel. Die uitslag van die residu toetse is nooit ontvang nie.

[22] Die appellant se getuienis oor die gebeure van die 15 April 2001 waaroor aanklagte 1 en 2 gaan is die volgende: dat hy op die toneel was waar 'n skietery plaasgevind het tydens die begrafnis op die 15 April 2001 in Hanover Park. Hy was besig om sy meisie dop te hou wat netbal gespeel het. Tydens die skietery, het hy begin hardloop. Die polisie het ook op rookbom afgevuur en in die proses word hy omgeduik deur die Metropolisie en 'n vuurwapen word teen sy kop gedruk. Hy ontken dat hy op enige iemand geskiet het of dat hy n vuurwapen in sy besit gehad het.

Die getuienis wal dui op die aandadigheid van die appellant aan die plegmg van die aanklagte hom ten laste gele, het hoofsaaklik berus op getuienis van Coetzee en Klaas

Beide van hulle het getuig dat die appellant op hulle geskiet het met die vuurwapen wat egter onduidelik is, is die hoeveelheid skote wat op hulle gevuur was asook die feit of Coetzee enige waarskuwingskote teruggevuur het. Dit is ook verder onduidelik wie die vuurwapen opgetel het en dit oorhandig het vir Cloete wie dit later ingeboek het by die polisiestasie

[24] Wat egter vasstaan uit beide hierdie getuies se weergawes is dat hulle wel die appellant gesien met die vuurwapen en dat hy op hulle geskiet het. Dit is ook gemene saak dat daar beslag gele is op 'n vuurwapen. 'n .45 Smith & Wesson
Dit het gebeur nadat die appellant omgeduik was en aangekeer was.

Die appellant se weergawe dat hy nie betrokke was by die skietery nie en dat hy valslik deur die twee polisiebeamptes geinkrimineer was gaan eenvoudig nie op nie. Sy weergawe is ook onwaarskynlik waar hy probeer s£ op sy eie weergawe dat die Metropotisie horn wat onskuldig was, uitgekies het bo al die mense op die toneel. terwyl ander mense geskiet het en horn beskuldig het van die skietery.

appeals against the finding of fact In short, in the absence of demonstrable and material misdirection by the trial court, its findings of fact are prescribed to be correct and will only be disregarded if the recorded evidence shows them to be clearly wrong'

[27] Die verdere vraag is of die Staat bewys het dat die vuurwapen wat op beslag gel£ is. wat volgens Coetzee en Klaas deur die appellant gebruik was om op hulle te vuur wel n vuurwapen is soos omskryf in die wet Die betoog was dat daar geen onafhanklike ballistiese getuienis is om die feit dat die vuurwapen in n werkende toestand is. te bevestig nie. Die betoog hou nie water nie. Die vuurwapen waarop beslag gele is. die .45 Smith & Wesson is juis die vuurwapen wat volgens die ooggetuies gebruik is om op hulle te vuur. Dit is direkte getuienis en dat die vuurwapen in n werkende toestand was, en in staat was om 'n projektiel af te vuur.

[28] Wat vonnis aanbetref, is die appellant se persoonlike omstandighede behoorlik voor die hof geplaas. Die appellant was op die punt om die ouderdom van 40 jaar te bereik. hy is ongetroud en die vader van 3 minderjarige kinders. Hy was in n saamleefverhouding met die moeder van twee van die kinders. Hy het Standard 9 op skool behaal en is 'n fotograaf en het R400.00 per week verdien.

[29] Verder was die optrede van die appellant deurop die Metropolisie te skiet blatante en uitdagende optrede terwyl hulle juis daar was om sulke optrede te verhoed tydens die begrafnis van *n ander bendelid

Mnr Burgers vir die appellant het aangevoer dat weens die vertraging in die afhandeling van die saak, die nuwe Wet op die Beheer van Vuurwapens 60 van 2000 intussen in werking gestel was April 2008 terwyl die vorige wet op vuurwapens en ammunisie 75 van 1969 nog in werking was ten tye van die pleging van die misdaad in 2001. dit die appellant blootgestel het aan n hoer vonnis regime, ingevolge waarvan hy tot 'n maksimum van 15 jaar gevangenisstraf gevonnis kan word. Ingevolge die 1969 wet sou hy tot n maksimum van drie (3) jaar gevangenisstraf gevonnis kon gewees het vir 'n eerste oortrede en 'n maksimum van vyf (5) jaar gevangenisstraf vir 'n tweede oortrede.

[30] Die werklike vraag wat egter oorweeg moet word is of opgelegde vonnis gegewe die omstandighede n gepaste een is vir die pleging van hierdie misdaad Gegewe die feit dat die appellant gepoog het om twee wetstoepassings beamptes te vermoor deur op hulle te skiet asook die feit dat die vuurwapen as n gesteelde vuurwapen aangemeld was in 'n Mitchells Plain saak, is ek van oordeel dat die opgelegde vonnis ook vir hierdie misdaad n gepaste een was.

Ek sou dan die appel teen al twee die skuldigbevindings en die vonnisse van die hand wys.

Ek stem saam en dit word so beveel.