IN DIE HOE HOF VAN SUID-AFRIKA
 (WES-KAAP HOE HOF, KAAPSTAD)
Saak Nommer: A415/2009
In die appel tussen:

en

UITSPRAAK GELEWER OP 7 MEI 2010

CLOETE Wn. R:
[1] Die Appellant is op 2 Oktober 2008 in die streekhof skuldig bevind op 2 aanklagte van verkragling, te wete dat hy op 14 Desember 2001 en 2 Maart 2003 onderskeidelik vir Claudine Claassen en Anastasia Beukes verkrag het.
[2] Op 4 Februarie 2009 is die Appellant, wat op daardie stadium 48 jaar oud was, op hierdie aanklagte, wal saamgeneem is vir doeleindes van vonnis, tot lewenslange gevangenisstraf in die streekhof gevonnis. Hy kom nou in hoer beroep na hierdie Hot teen beide die skuldigbevindings en vonnis.
[3] Die Appellant het tydens die verhoor sy eie verdediging waargeneem. Met deuriesing van die saakrekord word dit egter gou duidelik dat die Appellant geen vreemdeling ten opsigte van hofproseclure is nie, en hy het sy eie verdediging en veral die kruisondervraging van die getuies op n heel bedrewe wyse hanteer. Die landdros het horn ook buitengewone vryheid met sy kruisondervraging toegelaat en hom op 'n besondere geduldige wyse toegelaat om dieseifde vrae tot vervelens aan die klaagsters te herhaal

[5] Wat die eerste aanklag betref, was dit gemenesaak dat die Appellant en die klaagster Claudine die aand van die voorval drank gedrink het saam met Petula Jacobs. Op daardie stadium het Claudine in 'n woonstel in die agterplaas van Owenweg 225, Matroosfontein, gebly. Die hoofhuis op die erf is bewoon deur Mnr David Jacobs, Petula se vader, en sy gesin. Die klaagster het geluig dat sy later die Appellant en Petula in die voorkamer van haar woonstel waar hulle sit en drink het, agtergelaat het en op die bed in haar slaapkamer gaan slaap het omdat sy die votgende dag moes gaan werk. Sy het later wakkergeskrik met die Appellant bo-op haar Hy het haar broekie afgetrek en haar verkrag. Tydens die verkragting het die Appellant haar hande vasgehou, haar mond toegedruk en haar ook 'n hou op haar mond geslaan. Sy het later daarin geslaag om die Appellant van haar af te skop, en hy het toe weggehardloop. Sy het dadelik na die hoofhuis op die erf gegaan om te gaan hulp soek en daar vir Mnr Jacobs en Petula gese dat sy verkrag is. Sy en Petula is toe na die woning daar naby waar die Appellant in 'n woonstel in die agterplaas woonagtig was. Petula het horn met die verkragting gekonfronteer. maar hy het dit ontken Claudine en Petula is toe na die polisiestasie toe waar 'n klagte van verkragting teen die Appellant deur Claudine aanhangig gemaak is. Sy is daarvandaan na die daghospitaal geneem vir 'n doktersondersoek.

[7] Die Appellant het aangevoer dat die verkragting aanklag teen horn die gevolg was van 'n sameswering tussen Petula en Claudine. Hy het dit aan Claudine gestel dat dit haar voorstel was dat hy Pick 'n Pay moes beroof, haar man daarna in die Brandvlei gevangents moes gaan besoek en hom twee maal elke maand moes geld gee. Omdat hy geweier het, het sy volgens hom die verkragtingsaafc teen hom aanhangig gemaak. Aan Petula het hy gestel dat sy die aand van die voorval saam met Claudine na sy huis gekom het omdat sy wat Petula was (en nie Claudine soos hy voorheen aan Claudine gestel het nie) wou he dat hy Pick 'n Pay moes beroof. Volgens hom het sy watering tot gevolg gehad dat Claudine en Petula saamgesweer het om hom valslik van verkragting te beskuldig. Tydens knjisondervraging van die Appellant deur die staatsaanklaer het die Appellant sy weergawe verander en ontken dat hy oort gese het dat Claudine die voorstel gemaak het dat hy Pick 'n Pay moes beroof Hy het ook ontken dat hy dit ooit tydens sy knjisondervraging van haar aan Claudine gestel het dat sy gese het dat hy haar man na die roof in Brandvlei gevangenis moes gaan besoek en vir hom geld moes gee.
[8] Die Appellant het getuig dat Claudine die hele aand van die voorval vir hom met haar lyftaal uitgelok het. Dit is egter nooit deur hom aan haar gestel tydens sy indringende kruisondervraging van haar nie. Hy het ook getuig dat hy en Petula die aand liggies met mekaar gevry het nadat Claudine bed toe gegaan het Dit is egter ook nooil deur hom aan Petula gestel tydens sy indringende kruisondervraging van haar nie.
[9] Wat die tweede aanklag betref, het die klaagster Anastasia getuig dat sy en haar niggie Faith Daniels die aand na 'n klub gegaan het

[11] Die landdros het in sy uitspraak die getuienis sorgvuldig ontleed en geevalueer en homself daaraan herinner dat Claudine basics n enkelgetuie was ten opsigte van haar beweerde verkragting, en dat haar getuienis derhalwe met versigtigheid benader moes word. Hy het die weergawe van die staatsgetuies as geioofwaardig aanvaar en die weergawe van die Appellant verwerp insoverre dit met die staatsgetuies se weergawe gebots het.

[16] Myns insiens behoort die appel teen skuldigbevinding derhalwe van die hand gewys te word.

[18] In sy uitspraak ten opsigte van vonnis het die landdros die volgende gese:
"Dit moet die Hof so nie jou - van jou mees ernstige of geweldadigste ven\ragtings nie. Dis nie asof die klaagsters wreed aangerand is en so daardeur gedwing is om geslagsgemeenskap te h& teen hul sin en ml nie. Daar was - aan die een klaagster was daar wel 'n geringe besehng -dis nou Claudine Claassen, waartydens sy getuig het tydens die seksuele omgang met haar, toe sy op 'n stadium u hand wou wegneem van haar mond, het u haar met die een hand of vuis teen die mond geslaan. In die geval van Anastasia btyk daar nie beserings te gewees het nie maar dit maak nie die klagtes waaraan u skuldig is minder emstig nie."
[19] Die getuienis van Anastasia Beukes op 'n vraag oor hoe sy gevoel het oor die verkragting was as volg:
'Well, I wasn't realty — I wasn't traumatised, because I don't know what happened that night.'
Sy, sowel as die ander klaagster Claudine, is sedert die voorval getroud. Claudine se getuienis was tot die effek dat sy net die saak agter die rug wou kry sodat sy met haar lewe kon aangaan.

A
[22] Om dieselfde rede is ek van mening dat daar wel in die onderhawige geval wesenlike en dwingende omstandighede bestaan wat die oplegging van 'n mindere vonnis as lewenslange gevangenisstraf regverdig. Die advokate wat voor ons verskyn het vir die Appellant en die Staat was dit ook eens dat sodanige wesenlike en dwingende omstandighede wel hier teenwoordig is.

"Rape is a repulsive crime. It was rightly described by counsel in this case as 'an invasion of the most private and intimate zone of a woman and strikes at the core of her personhood and dignity'. In S v Chapman this court called it a 'humiliating, degrading and brutal invasion of the privacy, the dignity and the person of the victim'..."

[24] Myns insiens moet die vonnis in hierdie saak met inagneming van die volgende omstandighede opgele word die erns van die misdaad, die belange van die gemeenskap en die persoonlike omstandighede van die Appellant, insluitcnde die feit dat hy tydens die verhoor meer as 'n jaar in hegtenis was, maar ook dat hy 'n lang lys vorige veroordelings het waaronder een vir verkragting op 30 November 1994 waarvoor hy tot 10 jaar gevangenisstraf gevonnis is Nadat hy oenskynlik op parool vrygelaat is ten opsigte van hierdie vonnis. het hy die onderhawige twee verkragtings gepleeg minder as 10 jaar na die voormelde skuldigbevinding.
[25] Myns insiens behoort die appel teen vonnis derhalwe te slaag en behoort die vonnis wat die landdros opgele het, tesydegestel te word en vervang te word met 'n vonnis van 14 jaar gevangenisstraf op aanklag 1 en 10 jaar gevangenisstraf op aanklag 2, maar dat dit bevect word dat 6 jaar van die vonnis op aanklag twee sal saamloop met die vonnis aanklag 1, wat dus tot gevolg sal he dat die Appellant effektiewelik tot 18 jaar gevangenisstraf gevonnis word

[26] Ter opsomming sou ek derhalwe as gevolg aanbeveel:
(a) Dat die appel teen skuldigbevinding van die hand gewys word; en
(b) Dat die appel teen vonnis slaag, cn dat die vonnis wat deur die landdros opgele is tersydegestel word en vervang word met die volgende vonnis:
14 {veertien) jaar gevangenisstraf op aanklag 1 en 10 (tien) jaar gevangenisstraf op aanklag 2, maar dit word beveel dat 6 (ses) jaar van die vonnis op aanklag 2 sal saamloop   met  die   vonnis   van   14   (veertien)   jaar gevangenisstraf wat ten opsigte van aanklag 1 opgelo is, dus effektiewelik 18 (agtien) jaar gevangenisstraf.

CLOETE WnR

Ek stem saam en dit word so beveel

BOZALEK R