RAPPORTEERBAAR

IN DIE Hoe HOF VAN SUID-AFRIKA (WES-KAAPSE Hoe HOF, KAAPSTAD)

Hoe HOF VERWYSINGSNR: 10290

In die saak tussen:
DIE STAAT
en

UITSPRAAK OP HERSIENING

DE SWARDT, WnR:

Die aangeleentheid het op outomatiese hersiening voor hierdie Hof gedien. Wat die verrigtinge voor die landdros betref, is hierdie Hof tevrede dat reg behoorlik geskied het. Trouens sodanige sertifikaat is reeds onderteken op 26 Februarie 2010.

Die volgende navraag is derhalwe op 26 Februarie 2010 aan die landdros gerig:

Die maatskaplike werker se verslag is meer as drie jaar later, op 19 Oktober 2009 voorberei en is op 3 Februarie 2010 by die hof in ontvangs geneem. Die verrigtinge voor die landdros het op 4 Februarie 2010 plaasgevind, bykans 4 jaar nadat die aansoek aanhangig gemaak is.

Die beste belange van die respondent en haar familie is sekerlik nie gedien deur die ontstellende lang tydsverloop nie.

Die landdros word versoek:
1.	Om ondersoek in te stel na die redes vir die versuim om die respondent tydiglik voor die hofte bring;
2.	Om terugvoering te gee rakende die stappe wat gedoen word en die maatreels wat in plek gestel is, ten einde te verseker dat soortgelyke aansoeke in die toekoms stiptelik afgehandel word en nie onnodiglik vertraag word nie.'

Die landdros het stiptelike terugvoering gegee wat op 11 Maart 2010 deur hierdie Hof in ontvangs geneem is. Dit lui soos volg:

Uit die oorkonde van die verrigtinge blyk die verloop van die aansoek soos volg: 
24 Maart 2006        Die respondent se moeder maak die eedsverklaring waarin
sy beweer dat die respondent aan tik verslaaf is en haar eie welsyn asook die van haar gesin benadeei en vra dat die Hof die respondent na 'n rehabilitasiesentrum verwys. 

29 Maart 2006        Die Klerk van die Hof rig 'n skrywe aan die kantoor van die
PAWK (Provinsiale Administrasie, Wes-Kaap) te Eersteriver, vir aandag die maatskaplike werker. Volgens die skrywe is die eedsverklaring waarna hierbo verwys is daardie dag

26 September 2007 Na die verloop van meer as *n jaar sedert die telefaks

3 Januarie 2008      Die Klerk van die Hof rig 'n verdere brief aan Diatesda
Oikononia wat in alle opsigte identies is aan die een waarna in die vorige paragraaf verwys is.
11 Januarie 2008     Mev G Dames, 'n maatskaplike werker van Diatesda

10 April 2008, 21 Mei 2008, 2 Julie 2008 en 31 Julie 2009
Soortgelyke briewe aan die vorige word afgestuur deur die Klerk van die Hof.
25 Maart 2009        Die Klerk van die Hof skryf 'n brief aan Me Margaret Fullard,
die respondent se moeder, waarin sy (mev Fullard) gevra word om die skrywer so spoedig moontlik op kantoor te spreek, by gebreke waarvan die leer outomaties gesluit sou word.
29 April 2009 Die Klerk van die Hof rig weer eens 'n brief aan Diatesda Oikononia.

18 Mei 2009, 26 Junie 2009, 28 Julie 2009, 28 Augustus 2009 en 28 September 2009
Die Klerk van die Hof rig briewe aan Diatesda Oikononia wat identies is aan die een waarna in die voorafgaande paragraaf verwys is.
19 Oktober 2009     Ene Narisca Isaacs rig 'n skrywe per faks aan die Klerk van

27 Oktober 2009     Die Klerk van die Hof rig weer eens 'n brief aan Diatesda
Oikononia wat identies is aan die skrywe van 29 April 2009. Dit wil derhalwe voorkom asof die verslag waarna in die voorafgaande paragraaf verwys is, nie per telefaks versend is op 19 Oktober 2009 nie.
24 November 2009, 28 Desember 2009 en 29 Januarie 2010
Die Klerk van die Hof rig weer eens identiese briewe aan die een gedateer 29 April 2009 aan Diatesda Oikononia.

aan die Klerk van die Hof om laasgenoemde in kennis te stel dat goedkeuring verleen is vir die opname van die respondent by De Novo Behandelingsentrum. Die Klerk van die Hof ontvang die maatskaplike verslag oor die respondent wat deur me Isaacs voorberei is.

voor die landdros in Kuilsrivier.

Die vertraging van bykans 4 jaar tussen die datum waarop die respondent se geval vir die eerste keer onder die aandag van die hof gebring is en die datum waarop die ondersoek plaasgevind het, kom neer op niks anders nie as 'n skreiende onreg teenoor die respondent en haar familie. Dit blyk uit die oorkonde van die verrigtinge dat die respondent gedurende hierdie tydperk aan 'n dogter geboorte geskenk het. Die dogter was 3 jaar oud ten tyde van die hou van die ondersoek en sy moes klaarblyklik ook gely het onder haar ma se dwelmverslawing.

Daar is geen aanvaarbare verduideliking oor die onbehoorlike lang vertraging wat voor hierdie Hof geplaas is nie. Die landdros se stelling dat die Klerk van die Hof op gereelde basis navraag gedoen het, neem die aangeleentheid werklik niks verder nie. Die Klerk van die Hof het weliswaar van tyd tot tyd briewe aan die maatskaplike werker gerig, maar dit is die staatsaanklaer se plig en se verantwoordelikheid om toe te sien dat die verslaafde persoon 'so spoedig doenlik' voor die landdros gebring word vir die hou van "n ondersoek. Die landdros het eweneens 'n plig en 'n verantwoordelikheid om toe te sien dat die ondersoek so spoedig doenlik plaasvind. Nog die staatsaanklaer nog die landdros voer hierdie plig behoorlik uit as dit bloot aan die Klerk van die Hof oorgelaat word om van tyd tot tyd met die betrokke maatskaplike werker te korrespondeer ten einde 'n verslag te bekom.

Die mislukking van die sisteem en die gevolge wat dit vir die gemeenskap ingehou het, het in hierdie saak aan die lig gekom. Die gebrek aan effektiewe maatskaplike dienste in die distrik, moes egter klaarblyklik tallose hulpbehoewende persone, insluitend minderjarige kinders, nadelig getref het. Dit is onverstaanbaar hoe die owerheid in die eerste plek kon toelaat dat so 'n gebrek aan maatskaplike dienste ontstaan, wat nog van toelaat dat dit voortduur. Dit is nie alleen die owerheid se plig om hulp aan minder bevoorregtes te voorsien nie, dit is ook die owerheid se voorreg om na hulle om te sien op die bes moontlike manier. Trouens, 'n beskaafde en ontwikkelde gemeenskap word gemeet aan die wyse waarop die swakker lede van die samelewing wat nie behoorlik na hulself kan omsien nie, ondersteun word.

Die Griffier van hierdie Hof word derhalwe gelas om 'n afskrif van hierdie uitspraak te stuur aan die nasionale Minister van Maatskaplike Ontwikkeling, asook aan die Lid van die Uitvoerende raad van die Provinsiale Administrasie Wes-Kaap wat verantwoordelik is vir die provinsiale Departement van Maatskaplike Ontwikkeling.

A M DE SWARDT, Wn-R

Ek stem saam

								L J BOZALEK, R