Saaknommer: 406/83
WHN

PAUL JACOBUS HEYMANS
Appellant

en

BEATRICE ALETTA VAN TONDER
 (gebore VAN DER WESTHUIZEN,
voorheen HEYMANS)
Respondente

JOUBERT, AR.

IN DIE HOOGGEREGSHOF VAN SUID-AFRIKA
APPELAFDELING
In die saak tussen
 PAUL JACOBUS HEYMAN5 	 Appellant
en
BEATRICE ALETTA VAN TONDËR  	 Respondente
(gebore VAN DER WESTHUIZEN,
voorheen HEYMANS)
Coram:' RABIE, HR et JANSEN, JOUBERT, VILJOEN, HEFER ARR
Verhoor: 9 Mei 1985
Gelewer: 29 Mei 1985
UITSPRAAK
JOUBERT, AR
/Die........

2
Die appellant is die seun van die egpaar
Paul Jacobus Heymans (die testateur) en Beatrice Aletta
Heymans (die testatrise) wat buite gemeenskap van goedere
met mekaar getroud was en wat op 15 Desember 1958 'n
gesarnentlike testament verly het. Daarin het hulle hul
onderskeie boedels as een gesamentlike boedel saamgesmelt
vir doeleindes van beskikking daaroor (klousule 2). Hulle
het ook die langslewende benoem as die enigste erfgenaam
van die gesamentlike boedel by die dood van die eerssterwende
onderhewig aan twee voorwaardelike fideicommissa ten
aansien waarvan die appellant die fideikommissêre
begunstigde of erfgenaam is {klousule 3 en 4). Die
/testateur.........

3
testateur is as eerssterwende op 8 Junie 1975 oorlede en
die testatrise het as langslewende die voordele onder die
gesamentlike testament geadieer. Op 26 Mei 1981 het
die testatrise hertrou met ene Van Tonder. Die appellant
het op 1 Desember 1981 in die Oranje Vrystaatse Provinsiale
Afdeling 'n aksie teen die testatrise as verweerderes (tans
respondente) ingestel vir 'n bevel:
( 1 ) wat haar gelas om 'n inventaris van alle boedelbates
in haar besit op die datum van haar hertroue met
die waardes daarvan, soos op gemelde datum, aan hom
te verskaf;
(2) wat debattering van die waardes van die boedelbates
gelas;
/3. wat ..........

4
(3) wat haar gelas om helfte van sodanige waardes plus
rente aan hom te betaal; en
(4) wat haar gelas om die koste te betaal.
Op die pleitstukke was haar standpunt dat sy slegs 'n
inventaris ten aansien van sommige boedelbates soos op
datum van die afsterwe van die testateur teen die waardes
op gemelde datum toepaslik moet opstel en aan die appellant
as eiser lewer. Toe DE WET R die saak op 7 Desember
1982 verhoor het, het die partye ooreengekom om geen
getuienis voor te lê nie. Hulle het die hof a quo versoek
om die volgende drie geskilpunte te besleg:
1. Watter bates vorm die gesamentlike boedel waarop
die eiser (appellant) volgens die bepalings van die
gesamentlike testament aanspraak het ?
/2. Op ..........

5
2. Op watter datum moet die waarde van die boedelbates
bepaal word d.w.s. die datum van die oorlye van die
testateur of die datum van hertroue van die testatrise
as langslewende ?
3. Is die verweerderes (respondente) verplig om helfte
van die waarde van die boedelbates, soos supra bepaal,
uit te betaal of is sy geregtig om sekuriteit te stel
en indien laasgenoemde moet die sekuriteit vrugtedraend
wees of nie ?
Op 23 Desember 1982 is die uitspraak van die hof a quo
gelewer wat in 1983(2) SA 242(0) gerapporteer is. Die
eerste geskilpunt is ten gunste van die appellant beslis,
nl. dat die boedelbates alle voorwaardelike vorderingsregte
/insluit........

6
insluit. Die tweede geskilpunt is ook ten gunste van
die appellant beslis nl. dat die testateurs in klousule
3 van. die gesamentlike testament bedoel het dat dit die
waarde van die boedelbates ten tyde van die hertroue van
die langslewende is. Die derde geskilpunt is ten gunste
van die respondente beslis nl. dat klousule 3 van die
gesamentlike testament verleen aan die langslewende 'n keuse
om by hertroue óf helfte van die waarde van die gesamentlike
boedel aan die appellant uit te betaal òf om aan hom
sekuriteit daarvoor te gee tot bevrediging van die Meester.
Omdat 'n bepaling ontbreek dat die sekuriteit rentedraend
moet wees, was díe bedoeling van die testateurs dat
sekuriteit gestel word sonder om rentedraend te wees.
/Geen ...........

7
Geen kostebevel is verleen nie.
Tans kom die appellant in hoër beroep
na hierdie Hof teen die uitspraak van die hof a quo t.o.v
die derde geskilpunt.
Klousules 3, 4 en 5 van die gesamentlike
testament lui soos volg:
"3. Ons stel aan as enigste erfgenaam van ons
gehele gesamentlike boedel en bate,
roerend en onroerend en waar ookal geleê
en of ons dit nou besit of wel in die toe=
koms mag besit deur terugvalling, verwagting
of toeval, die langslewende van ons, onder=
worpe egter aan die voorwaarde dat indien
die langslewende van ons hertrou, sal hy of
sy 'n bedrag gelykstaande aan een-helfte (½)
van die waarde van ons gesamentlike boedel
aan ons seun PAUL JACOBUS HEYMANS (gebore
op 5 Oktober 1951} uitbetaal of versekureer
tot bevrediging van die Meester van die
Hooggeregshof.
/4. Indien ....

8
4.	 Indien ons gelyktydig te sterwe kom, of
 indien die langslewende van ons te sterwe
kom sonder om 'n Testament na te laat, dan
stel ons hiermee aan as die enigste en
universele erfgenaam van ons gehele ge=
samentlike boedel en bate of van wat
daarvan mag oorbly by die dood van die
langslewende van ons, ons seun, PAUL
JACOBUS HEYMANS (gebore op 5 Oktober 1951).
5.	 Ons stel die langslewende van ons as
 Eksekuteur of Eksekutrise van ons Testament,
Beredderaar of Beredderaarster van ons
boedel, asmede Voog of Voogdes van ons
genoemde minderjarige seun, PAUL JACOBUS
HEYMANS en vergun aan mekaar wedersyds
 alle sodanige mag soos deur die Wet toegelaat
 word en veral die mag van assumpsie."
(My onderstreping).
Klousules 3 en 4 bevat die gesamentlike
 beskikking van die testateurs oor hul gesamentlike boedel.
 In klousule 3 stel die eerssterwende die langslewende aan
/as........

9
 as enigste erfgenaam van die gesamentlike boedel by die
dood van die eerssterwende. In die alternatief stel die
 testateurs gesamentlik hul seun (die appellant) aan as die
enigste erfgenaam van die gesamentlike boedel indien beide
testateurs gelyktydig te sterwe kom (klousule 4). Die
testateurs het dus wel rekening gehou met die moontlikheid
dat hul seun die hele gesamentlike boedel as hul enigste
erfgenaam kan erf indien hulle' gelyktydig te sterwe kom.
Wat erfstelling betref, is die posisie dan dat die langslewende
die enigste erfgenaam van die gesamentlike boedel is waar
een van die testateurs as eerssterwende voor die langslewende
sterf. Dog waar beide testateurs gelyktydig sterf, is hul
seun die enigste erfgenaam van die gesamentlike boedel.
 /Die 	

10
Die erfstelling van die langslewende as
enigste erfgenaam van die gesamentlike boedel by die dood
van die eerssterwende (klousule 3) is egter onderhewig aan
twee voorwaardelike fideicommissa wat in klousules 3 en
4 beliggaam is.
Volgens klousule 4 is die erfstelling van
die langslewende as fiduciarius / fiduciaria onderhewig aan
'n voorwaardelike fideicommissum residui indien die langs=
lewende sonder 'n testament te sterwe kom in welke geval
hul seun die fideikommissêre erfgenaam is van wat oorbly van
die gesamentlike boedel by die dood van die langslewende
Volgens klousule 3 is die erfstelling van
die langslewende as fiduciarius / fiduciaria onderhewig aan
/'n ..........

11
'n voorwaardelike fideicommissum indien die langslewende
hertrou in welke geval die langslewende helfte van die
waarde van die gesamentlike boedel aan hul seun as
fideikommissêre begunstigde moet "uitbetaal of versekureer
tot bevrediging van die Meester". Die vraag is wat beteken
die sinsnede "uitbetaal of versekureer tot bevrediging van
die Meester" in klousule 3- Na my mening werp klousule
4 op sigself geen lig op die betekenis van hierdie sinsnede
in klousule 3 nie. Die gemelde sinsnede veroorsaak on=
duidelikheid oor wanneer die uitbetaling moet geskied deur
"uitbetaling" en "versekureer" met mekaar te kontrasteer.
Die vraag is wanneer vind dies venit plaas volgens klousule 3
/Dit ........

12
Dit was namens die respondente aangevoer
dat die bedoeling van die testateurs duidelik uit die
bewoording van klousule 3 blyk, naamlik dat die langslewende
by hertroue 'n keuse het om helfte van die waarde van die
gesamentlike boedel óf dadelik aan hul seun uit te betaal
òf om sekerheid aan die Meester te stel vir die eventuele
uitbetaling daarvan aan hom, soos die hof a quo beslis het
So 'n vertolking verg dat daar aan die einde van klousule
3 woorde soos "solank die langslewende besluit om nie uit
te betaal nie" of woorde met 'n soortgelyke betekenis
ingelees moet word. Die effek van klousule 3 is dan
dat die appellant as fideikommissêre begunstigde op die
/oomblik .........

13
oomblik van die hertroue van die respondente as fiduciaria
'n gevestigde reg verkry het om aanspraak te maak op helfte
van die waarde van die gesamentlike boedel. Dies cedit
vind derhalwe plaas op die oomblik van die hertroue van die
respondente, d.w.s. op 26 Mei 1981, maar die uitbetaling aan
die appellant kan na keuse van die respondente òf by haar
hertroue geskied òf uitgestel word solank sy dit goedvind -
desnoods tot haar oorlye. Dies venit word dus deur die
respondente bepaal en dit kan plaasvind by haar hertroue
6f gedurende haar lewe òf selfs by haar oorlye waar sy
versuim het om dit uit te oefen terwyl sy nog in lewe was
Die vasstelling van die tydstip wanneer dies venit aanbreek,
hang nie van objektiewe feite af wat in die gesamentlike
/testament ............

14
testament deur die testateurs aangedui is nie maar van
die respondente se willekeurige wilsbesluit. Dit kan
enige oomblik wees vanaf haar hertroue tot haar oorlye.
Dit bring mee dat dies venit 'n volkome onsekere tydstip
is wat geheel en al van die willekeurige wilsbesluit van
die respondente na haar hertroue afhang. Die appellant
mag selfs voor die respondente te sterwe kom nadat sy
hertrou het en dan moet sy boedel wag totdat die respondente
besluit om die datum van uitbetaling te bepaal. Na my
mening maak 'n dergelike vertolking klousule 3 nie vatbaar
vir 'n redelike vertolking nie. Vergelyk die uitspraak
van hierdie Hof in C.I.R. & Others v Sive's Estate
1955(1) SA 249(A) op bl 260 C, gelees met die uitspraak
/in ......

15
in Van der Merwe v Viljoen 1953(1) SA 60 (A) op bl 65
C-D, oor die beginsels wat geld by die inlees van woorde
in 'n testament, ewe-as in 'n kontrak, by wyse van noodsaaklike
implikasie ten einde 'n testament vatbaar te maak vir 'n
redelike vertolking.
Klousule 3 is ook vatbaar vir 'n ander
vertolking wat verg dat aan die einde daarvan die woorde
"solank ons seun minderjarig is" ingelees moet word.
Die effek van klousule 3 is dan dat die appellant as
fideikominissêre begunstigde op die oomblik van die hertroue
van die respondente as fiduciaria 'n gevestigde reg verkry
om aanspraak te maak op helfte van die waarde van die
/gesamentlike ..........

16
 gesamentlike boedel ongeag of die appellant op daardie
tydstip meerderjarig of minderjarig is. Dies cedit
vind derhalwe plaas op die oomblik van hertroue van die
respondente, d.w.s. op 26 Mei 1981, ongeag die ouderdom
van die appellant. Wat die uitbetaling aan die appellant
betref, val dit saam met die hertroue van die respondente
indien hy op daardie tydstip meerderjarig is. Dies cedit
en dies venit val saam indien die appellant by hertroue
van die respondente meerderjarig is. Dog indien hy
minderjarig by die hertroue van die respondente is dan
vind dies cedit wel plaas maar die uitbetaling vind eers
plaas wanneer hy meerderjarigheid bereik (dies venit)
terwyl die respondente verplig is om hangende sy meerder=
jarigwording sekerheid tot bevrediging van die Meester
 /vir 	

17
vir die uitbetaling te stel. Volgens hierdie vertolking
van klousule 3, waarop die appellant hom beroep het, vind
dies venit plaas by die hertroue van respondente indien
die appellant dan meerderjarig is terwyl uitbetaling uitge=
stel word totdat hy meerderjarigheid bereik indien hy
by die hertroue van die respondente nog minderjarig is
Dies venit word deur objektiewe feite bepaal nl die
meerderjarigheid van of bereiking van meerderjarigheid deur
die appellant waarby die respondente hoegenaamd geen keuse
het nie. Sy is verplig om by haar hertroue die uitbetallng
aan die appellant te doen indien hy meerderjarig is of
wanneer hy meerderjarig word indien hy minderjarig is.
/Steun .........

18
Steun vir hierdie benadering kan in die gesamentlike
testament gevind word deurdat daar in klousule 3 sowel as
in klousule 4 'n indicium is deurdat die testateurs uit=
druklik vermeld dat die appellant op 5 Oktober 1951 gebore
is. Hierdie feit dat hulle tweekeer sy geboortedatum
vermeld, is 'n baie sterk aanduiding dat hulle by die opstel
van hul gesamentlike testament steeds die jeugdigheid van
die appellant in gedagte gehad het. Die appellant was
toe 7 jaar oud. In klousule 5 het hulle die langs=
lewende as voog/voogdes van hul minderjarige seun aangestel
Hierdie vertolking van klousule 3 met die inlees aan die
einde daarvan van die woorde "solank ons seun minderjarig is"
is nie alleen meer logies nie maar dit is ook billiker en
/waarskynliker ..........

19
waarskynliker as die ander vertolking van klousule 3 wat
aan die langslewende by hertroue 'n keuse gee om uit te
betaal of sekerheid te stel vir 'n onbepaalde termyn wat
deur die langslewende se willekeurige wilsbesluit bepaal
word ongeag die leeftyd van die testateurs se seun. Volgens
die vertolking van klousule 3 wat die appellant voorstaan,
is die appellant by hertroue van die respondente geregtig
op uitbetaling indien hy dan meerderjarig is, en indien hy
minderjarig is sodra hy meerderjarig word. Hy kan dan
die geld wat aan hom uitbetaal word, aanwend soos hy
goedvind sonder om in 'n toestand van onsekerheid oor die
uitbetaling gehou te word wanneer die respondente uiteindelik
/haar .............

20
 haar keuse gaan uitoefen om die uitbetaling aan hom te
 doen indien die vertolking van klousule 3 sou geskied
op die wyse wat die respondente voorstaan. Tereg
maak Steyn, Law of Wills in South Africa, 2e druk,
bl 54 die volgende stelling:
 "In dealing with the wills of parents
a construction which is benign and in
 accordance with their natural affec=
tion towards their children must, in
cases of doubt, be preferred to one
that is harsh and repugnant."
In die lig van die voorgaande is ek van
oordeel dat die vertolking wat die appellant van klousule 3
 /voorstaan 	

21
voorstaan en wat verg dat aan die einde daarvan die
woorde "solank ons seun minderjarig is" ingelees word
die juiste vertolking van klousule 3 is. In die
onderhawige geval was die appellant reeds meerderjarig
toe die respondente op 26 Mei 1981 hertrou het. Dies
cedit en dies venit het op gemelde datum saamgeval.
Die resultaat is dan soos volg :
1. die appèl slaag met koste.
2. die uitpsraak van die hof a quo word in die
volgende mate gewysig :
/"Die ......

22
"Die derde geskilpunt word ten gunste van
die eiser uitgewys deurdat die verweerderes
verplig is om helfte van die waarde van die
bates soos op die datum van haar hertroue op
26 Mei 1981 aan die eiser te betaal.

C.P. JOUBERT, AR
 RABIE HR }
 JANSEN AR )
HEFER AR )

Stem saam

 406/83  /mb
IN DIE HOOGGEREGSHOF VAN SUID-AFRIKA
(APPèLAFDELING)
In die saak tussen
 PAUL JACOBUS HEYMANS 	 APPELLANT
en
 BEATRICE ALETTA VAN TONDER 	 RESPONDENTE
 Coram	: RABIE, HR, JANSEN, JOUBERT, VILJOEN,
HEFER, ARR
Verhoordatum : 9 MEI 1985
Leweringsdatum : 29 MEI 1985
UITSPRAAK
VILJOEN, AR
Ek het die voorreg gehad om die uitspraak
van my kollega Joubert te lees. Ek stem egter nie
 saam/	
2.
saam dat die appèl moet slaag nie. Na my oordeel
misluk die appèl om die redes wat volg.
 Dit is af te lei uit die bepalings van
die testament dat die erflaters die langslewende van
hulle veel meer wou bevoordeel as hul aangenome seun,
die appellant. Kragtens klousule 3 is die hoofbepaling
 die aanstelling van die langslewende van hulle as die
enigste erfgenaam van hulle hele gesamentlike boedel.
Die appellant erf slegs die gesamentlike boedel, as.
albei van hulle gelyktydig te sterwe kom of as die
langslewende te sterwe kom sonder om 'n testament na
te laat; in laasgenoemde geval erf hy slegs dit wat
van die gesamentlike boedel oorbly (klousule 4).
Dit is dus 'n voorwaardelike fideicommissum residui
wat geskep word, die voorwaarde synde dat die langs-
 lewende, /	
3.
lewende, mits hy of sy nie hertrou nie, by wyse
van testament die gehele gesamentlike boedel aan
iemand anders kan laat vererf. Dit word dus aan
die goeddunke van die langslewende oorgelaat of die
appellant sal erf al dan nie. Onderworpe hieraan
raoet die voorwaarde in klousule 3 vervat gelees
word naamlik indien die langslewende hertrou, moet
hy of sy 'n bedrag gelykstaande aan een helfte van
die waarde van die gesamentlike boedel uitbetaal
of versekureer tot bevrediging van die Meester van
die Hooggeregshof
Die bedoeling skyn dus te wees dat die
testateurs besliste voorkeure gehad het. Eerstens
is die langslewende bevoordeel, daarna die appellant
 en is/	
4.
en is die voorwaarde ingevoeg klaarblyklik met die
oogmerk dat diegene wat uit hoofde van die hertroue
van die langslewende in 'n intieme verhouding tot
hom of haar te staan sou kom, nie, ten aansien van
ten minste helfte van die boedel, die appellant sal
benadeel nie. Die volgorde van voorkeur skyn dus
te wees eers die langslewende, dan die appellant,en
laastens derdes wat as gevolg van die hertroue van
die langslewende 'n belang in die gesarnentlíke
boedel mag verkry. Die hertroue van die langslewende
bring nie mee dat die ander helfte van die boedel
vir die appellant verlore is nie. As die langs-
lewende buite gemeenskap van goedere trou en geen
testament nalaat nie, sal daardie helfte van die
 boedel/	
5
boedel kragtens die testament ook aan die appellant
gaan
In díe lig van die voorgaande moet die
voorwaarde in klousule 3 uitgelê word. Die geskil
punt is of die woorde: "uitbetaal of versekureer
tot bevrediging van die Meester van die Hooggeregs-
hof," 'n reg aan die appellant verleen om by hertroue
die helfte van die waarde van die gesamentlike boedel
uitbetaal te word dan wel of die langslewende 'n keuse
het om bf uit te betaal 6f slegs die belang van die
appellant te verseker vir realisering op 'n later
datum, en indien laasgenoemde, op watter datum.
Ek meen nie dat, aangenome dat die langs-
lewende 'n keusereg het en dat hy/sy sou verkies om
 by/	
6.
by hertroue liewer te verseker as om uit te betaal,
daar enige onsekerheid bestaan ten aansien van die
datum waarop die appellant op die laaste op helfte
van die boedel geregtig sou word nie. Die aard van
die erflating, onderworpe aan die keuse om uit te
betaal, bly nog dié van 'n fideicommissum. Indien
die keuse nie uitgeoefen word om vroeër uit te
betaal nie, sal die appellant op sy versekerde aan-
deel in die boedel by die dood van die langslewende
geregtig wees, Indien, soos ek hierbo daarop gewys
het, die langslewende buite gemeenskap van goedere
hertrou het, en geen latere testament gemaak het
nie, sal die appellant by die dood van die langslewen-
de geregtig wees op die gehele gesamentlike boedel
 wat/	
7.
wat sal bestaan uit sy versekerde helfte en wat
daar mag oor wees van die ander helfte.
Gesien die bedoeling van die testateurs
om die langslewende bo die appellant te bevoordeel,
meen ek dat die rnoontlike ongerief vir die langs-
lewende om die helfte van die boedel te gelde te
maak by hertroue ook by hul le 'n oorweging rnoes
gewees het en dat dit die rede is vir die keusereg
wat aan die langslewende gegee is. Dat die langs-
lewende, indien hy/sy sou verkies om te versekureer
liewer as om uit te betaal, te eniger tyd voor sy/haar
dood kan besluit om die sekuriteit af te los wanneer
dit gerieflik mag wees om dit te doen, is na my mening
nie strydig raet dxe voorwaarde nie.
Indien/........
8.
Indien die appellant'se betoog reg is'moet
die woorde "uitbetaal of versekureer tot bevrediging
van die Meester van die Hooggeregshof" gelees word
om voorsi.ening te maak vír twee moontlike gebeurlik-
hede naarnlik, eerstens, as die hertroue sou plaasvind
terwyl die appellant nog minderjarig is moet die
uitbetaling verseker word totdat die appellant rneer-
derjarig word wanneer die uitbetaling moet geskied en,
tweedens, as die hertroae sou plaasvind nadat die
appellant reeds meerderjarig geword het moet die
uitbetaling onmiddellik geskied. Daar is betoog dat
so 'n uitleg aangedui word deur die vereiste wat
gestel word dat sekuriteit tot bevrediging van die
Meester gestel word, want, so is aangevoer, dit is
die/	
9.
die Meester se funksie om na die belange van
minderjariges om te sien. Dit is sekerlik so dat
die Meester moet waak oor die belange van minder-
jariges maar dit is nie sy enigste funksie of
bevoegdheid nie. Aan hom is ook opgedra om, sover
dit die bereddering van boedels betref, die belange
van skuldeisers, erfgename, legatarisse en almal
wat 'n eis teen die boedel het, te beskerm. Kyk
Wessels v The Master of the High Court 9 SC 18 op 26
Die opeenvolgende Boedelwette 24 van 1913 en 66 van
1965 bevat uitvoerige bepalings in hierdie verband.
Ek meen nie dat die herhaling van die
ouderdom van die appellant in die testament enigiets
bedui nie. Waarom, indien hulle met die invoeging
van 'n/ ..........
 10.
 van 'n paar woorde in klousule 3 hulle bedoeling
 duidelik kon maak, sou hulle verkies om hulle
 bedoeling by wyse van die vermelding, selfs al sou dit herhaal word, van die ouderdom van die
appellant te verskuil .
 Die orde van die woorde waarin die
 voorwaarde gegiet is, is ook, na my oordeel, be-
langrik. Indien dit die bedoeling was dat sekerheid
gestel moes word wanneer die hertroue plaasvind terwyl
die appellant nog minderjarig is, sou verwag word dat
vir so 'n gebeurlikheid eerste voorsiening gemaak sou
word want meerderjarigheid volg op minderjarigheid
en dit sou meer logies wees om die alternatiewe moont-
like gebeure kronologies te stel.
Die uitoefening van die keuse om te betaal
by/	
11.
by hertroue is nie onbestaanbaar met hertroue
terwyl die seun nog minderjarig is nie. Waar die
langslewende kragtens klousule 5 sowel die voog
of voogdes as die eksekuteur of eksekutrise van
die testament en beredderaar of beredderaarster
van die boedel is, sou die Meester in die geval
van so 'n gebeurlikheid waarskynlik 'n inbetaling
van die betrokke bedrag in die Voogdyfonds gelas
het.
Wat die vraag betref of, indien die langs-
lewende sou verkies om by hertroue te verseker en nie
uit te betaal nie, die sekuriteit vrugtedraend moet
wees, stem ek met eerbied met die Hof a quo saam.
Dit was die wesentlike bedoeling van die erflaters
 dat/	
12.
dat die appellant alleen by die dood van die langs-
lewende sou erf. Die keuse aan die langslewende
om by hertroue (of enige tyd daarna voor sy/haar
dood) uit te betaal was na my mening ingevoeg vir
doeleindes van gerief van die langslewende. Die
keuse is aan hom of haar gelaat om die boedel te
bevry van die las wat andersinds daarop sou rus
tot by sy of haar dood - 'n las wat ongerieflik kon
wees uit die oogpunt van beskikking oor sy of haar
deel van die boedel tydens sy/haar leeftyd of by
sy/haar dood
Ek sou die appèl afwys, met koste.
APPèLREGTER